SEHIL MAA E SUMO
No innde nde wiʼetee: soo-moh-pon
Anndu Sumopon, sehil maa e sumo mo ɓernde mawnde. O jogii semmbe, o semtii seeɗa, tee o semmbina ɓernde maa sahaa kala. Alaa ko ɓuri welde Sumopon ko yiyde aɗa eta huunde hesere.
Anndu Sumopon
Sumopon hawti sumo e pon — pon ko sawtu memugol seeɗa e sehil, e ɗemngal Japan. Ko memugol no newi ngam wallude maa fuɗɗaade.
Sumopon yiɗi semmbinde ɓernde neɗɗo etotooɗo. Nande goɗɗo wiʼa “Mi waɗii ɗum!” ɓuri welde mo haa e foolde hoore makko.
Wiʼu “a jaaraama”, junngel yaaɓa ɗoon e golal woɗeeŋgal ngal. Sumopon etotoo suuɗde moosu makko, kono o waawaa suuɗde ɗum fof.
Caggal etaade, sahaa woodi haa abada ngam jooɗaade, foofde e weltaade e sahaa oo.
Tokkol sukundu dow hoore, jogingol ceŋe tati kurme — ɗum siftinta Sumo! Sumo! Sumo! seeɗa.
Golal gootal tan jogii maande nanndunde e lewru woɗeeru. Nde feeñata haa so Sumopon semtii.
Ɓandu mawndu kurmundu, juuɗe tokoose e dariingol tiiɗngol. O hebii jaɓɓaade maa hono no wonir-ɗaa.
Jaambaraagal seeɗa fuɗɗotoo e noddaango sehil.
Golal woɗeeŋgal ngal hollata ko o nana e ɓernde makko sahaa kala.
Etol maa adangol haani heɓde mantoore mawnde.
Kuutorgol ngam ɓeyditde anndugol ko meere, ɗaɓɓitannde naamnaaka. Tiiɗno, yeewtid e amen hade nde njaayataa geɗe jogiiɗe Sumopon.
No kuutortoɗaa Sumopon 
Amin ɗamini Sumopon addana sumo yimɓe heewɓe, addana fijooɓe sumo golle ɓurɗe heewde. Aɗa waawi kuutoraade mo ngam ɓeyditde anndugol geɗe maa, tawa aɗa tokka ɗee yamirooje les.
Ɗee yamirooje njahdi tan e nate Sumopon ɗe min njaltini e ngoo hello. Ɗe njaamiraani kuutorgol fotooji fijooɓe sumo, maande gollirɗe goɗɗe walla geɗe jeyaaɗe woɗɓe.
Ƴeewto janngugol sumo keeriingol wondude e jannginooɓe amen to Tokyo walla Osaka.
Ƴeewto ko a waawi waɗdeSumopon ko natal renndangal Sumo! Sumo! Sumo! e Sumo Man — sehil maa e weltaare etaade sumo.
Sumo ManMen meeɗaani waɗde koɗo gaañugol mawngol. Golle e semmbe majje feewnetee e kala renndere, jannginoowo suɓoto golle memondiral kaanɗe.
Ndaarugol ko caahu, haa ngam sukaaɓe, ardiiɓe yahdu e firtooɓe ɗemɗe. Ardiiɗo yahdu naatɗo e ƴeewndo ndee joɓata no naatɗo.
Ko ɓuri, njoɓdi foti waɗeede hade waktu e neldugol bank. Gollirɗe yahdu heɓata coggu yeeyugol dental laaɓɗo, alaa komisoŋ; ɓe cuɓoto coggu maɓɓe ngam hoɓɓe. Jokkondiree e men ngam binndanɗe yeeyugol ɗe njiytata e sarɗiiji keeriiɗi, haa njoɓdi e tuugol.
| Ñalɗi 15 walla ko ɓuri hade | Caahu |
|---|---|
| Ñalɗi 10 hade | 30% |
| Ñalɗi 7 hade | 50% |
| Ñalɗi 3 hade | 70% |
| Ñalngu adiiɗo, e ñalngu nguu walla so on araani | 100% |
So men tuugii ƴeewndo ndee, min rutta jawdi fof.
Ittinee gilaasuuji gite mon walla kuutoree lensuuji naatɗi e gite ngam ƴeewndo ndee. Ngaddee seerwol, kolte waylude e ndiyam njaram 500 ml hono nii.
Mooftugol keeriingol foti waɗeede so sukaaɓe jogiiɓe duuɓi 12 walla ko lesɗi naatata. Humpitinee men yeeso keewal naatɓe les duuɓi 18 e duuɓi maɓɓe.
On mbaawi saaktaade fotooji mon e fiɗiyo mon e laylaytol renndo no mon njiɗi. Ɗaɓɓee yamiroore hoɓɓe woɗɓe hade on ƴetta walla lollina natal maɓɓe. Miɗen mbaawi huutoraade ko min ƴetti e lowre men laawol, laylaytol renndo e binndanɗe yeeyugol. Wi'ee men hade ƴeewndo so on njiɗaa feeñde.